Kara za brak szkolenia BHP — ile wynosi po zmianach z 2026 roku
Stan prawny: 27 sierpnia 2026 r.
Kwoty wzrosły dwukrotnie i to niedawno — 8 lipca 2026 r. Jeśli trafisz na poradnik mówiący o grzywnie „od 1000 do 30 000 zł" albo o mandacie do 2000 zł, to dane sprzed nowelizacji. Poniżej stan obecny, z podaniem przepisów.
Co dokładnie mówi przepis
„Kto, będąc odpowiedzialnym za stan bezpieczeństwa i higieny pracy albo kierując pracownikami lub innymi osobami fizycznymi, nie przestrzega przepisów lub zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, podlega karze grzywny od 2000 zł do 60 000 zł."
Nieprzeszkolenie pracownika mieści się w „nieprzestrzeganiu przepisów bhp" — obowiązek zapewnienia szkolenia przed dopuszczeniem do pracy oraz szkoleń okresowych wynika wprost z art. 2373 § 2 Kodeksu pracy. Osobnym wykroczeniem jest samo dopuszczenie do pracy osoby, która nie ma dostatecznej znajomości przepisów i zasad bhp (art. 2373 § 1).
Skąd ta zmiana
Kwoty podwyższyła ustawa z dnia 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r. poz. 473), która weszła w życie 8 lipca 2026 r. Podwojenie objęło całą grupę wykroczeń przeciwko prawom pracownika:
| Przepis | Czego dotyczy | Było | Jest |
|---|---|---|---|
| art. 281 § 1 KP | wykroczenia przeciwko prawom pracownika | 1000–30 000 zł | 2000–60 000 zł |
| art. 281 § 2 KP | typ kwalifikowany | 1500–45 000 zł | 3000–90 000 zł |
| art. 282 § 1 KP | naruszenia dotyczące wynagrodzeń i świadczeń | 1000–30 000 zł | 2000–60 000 zł |
| art. 282 § 3 KP | typ kwalifikowany | 1500–45 000 zł | 3000–90 000 zł |
| art. 283 § 1 KP | nieprzestrzeganie przepisów i zasad bhp | 1000–30 000 zł | 2000–60 000 zł |
Mandat czy sprawa w sądzie
Inspektor pracy ma do wyboru kilka reakcji. Najczęstsza przy drobniejszych uchybieniach to mandat karny. Ta sama nowelizacja podniosła jego limity:
- do 5000 zł — w postępowaniu mandatowym w sprawach, w których oskarżycielem publicznym jest właściwy organ Państwowej Inspekcji Pracy (art. 96 § 1a pkt 1 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia). Wcześniej limit wynosił 2000 zł.
- do 10 000 zł — przy ponownym ukaraniu za wykroczenie tego samego rodzaju (art. 96 § 1b–1bc k.p.w.). Wcześniej 5000 zł.
Mandatu można nie przyjąć. Wtedy sprawa trafia do sądu, a tam obowiązują już pełne widełki z art. 283 § 1 — czyli do 60 000 zł. Odmowa przyjęcia mandatu bywa więc kosztowna, jeżeli uchybienie jest bezsporne.
Kto odpowiada
Przepis nie mówi „pracodawca", tylko o osobie odpowiedzialnej za stan bhp albo kierującej pracownikami. To istotne rozróżnienie — odpowiedzialność może objąć również:
- kierownika, mistrza lub brygadzistę, który dopuścił do pracy osobę bez wymaganego szkolenia,
- osobę wykonującą zadania służby bhp w zakresie jej obowiązków,
- członka zarządu odpowiadającego za obszar bezpieczeństwa pracy.
To odpowiedzialność za wykroczenie, ponoszona osobiście przez ukaraną osobę fizyczną — grzywny nie płaci za nią spółka.
Poza grzywną inspektor pracy może wydać nakaz wstrzymania prac albo nakaz skierowania do innych prac osób dopuszczonych do pracy bez wymaganego szkolenia. W praktyce dotkliwsze od samej grzywny bywa zatrzymanie robót do czasu przeszkolenia załogi. Osobną konsekwencją jest sytuacja powypadkowa: brak aktualnego szkolenia znacząco pogarsza pozycję pracodawcy przy ustalaniu okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy.
Czego szuka kontrola
Dokumentacja szkoleniowa, o którą pyta inspektor, wynika wprost z rozporządzenia:
- Karty szkolenia wstępnego — przechowywane w aktach osobowych pracownika, na wzorze z załącznika nr 2. Od 12 grudnia 2025 r. potwierdzenie może mieć postać papierową albo elektroniczną; przy elektronicznej do karty dołącza się dokumenty z potwierdzeniem albo ich odwzorowanie (§ 12).
- Odpisy zaświadczeń ze szkoleń okresowych — również w aktach osobowych, na wzorze z załącznika nr 3 (§ 16 ust. 3).
- Programy szkolenia, na podstawie których prowadzono aktualne szkolenia pracowników — pracodawca ma obowiązek je przechowywać (§ 7 ust. 3). To dokument, o którym najczęściej się zapomina.
- Po stronie organizatora szkolenia — programy, dzienniki zajęć, protokoły przebiegu egzaminów i rejestr wydanych zaświadczeń (§ 5 pkt 6).
Warto pamiętać, że samo zaświadczenie nie wystarczy, jeśli minął termin ważności. Terminy dla poszczególnych grup zawodowych opisujemy w osobnym artykule — przekroczenie cyklu to takie samo uchybienie jak całkowity brak szkolenia.
Jak nie dopuścić do problemu
- Zrób inwentaryzację dat. Dla każdego pracownika: data ostatniego szkolenia okresowego i wynikający z niej termin kolejnego. Uwzględnij, że osoby kierujące mają cykl 5-letni, a biurowi 6-letni.
- Sprawdź nowo zatrudnionych. Pierwsze szkolenie okresowe: osoby kierujące — do 6 miesięcy, pozostali — do 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy.
- Uzupełnij akta osobowe. Karta szkolenia wstępnego i odpis zaświadczenia muszą tam być; brak dokumentu przy odbytym szkoleniu wygląda podczas kontroli tak samo jak brak szkolenia.
- Zachowaj programy szkoleń. Jeżeli szkolenie prowadziła firma zewnętrzna, poproś ją o program — to Twój obowiązek przechowywania, nie jej.
Uzupełnij zaległe szkolenia okresowe
Prowadzimy szkolenia okresowe BHP online dla pracodawców i osób kierujących, pracowników administracyjno-biurowych oraz inżynieryjno-technicznych. Dostępy przygotowujemy w ciągu doby, zaświadczenia wystawiamy na wzorze z rozporządzenia.